به گزارش روابط عمومی دفتر علاءالدین بروجردی؛ نماینده مردم لارستان، خنج، گراش، اوز و جویم در مجلس شورای اسلامی در برنامه تلویزیونی «ثریا» که شامگاه ۱۷ آبان ۱۴۰۵ با موضوع «ظرفیت‌های همکاری راهبردی ایران و چین» و با حضور علی فکری، رئیس سابق سازمان سرمایه‌گذاری خارجی و روح‌الله نجابت، رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و چین برگزار شد، به بررسی موانع توسعه روابط دو کشور و فرصت‌های مغفول‌مانده در حوزه‌های اقتصادی، زیرساختی و فناوری پرداخت.
چین‌هراسی و ضعف شناخت از ظرفیت‌های چین؛ دو مانع مهم توسعه همکاری‌ها
بروجردی با اشاره به ضرورت آسیب‌شناسی روابط ایران و چین اظهار داشت: یکی از موانع مهم توسعه همکاری‌های دو کشور، پدیده چین‌هراسی و چین‌ستیزی است که به اعتقاد من بخشی از آن در خارج از کشور توسط آمریکایی‌ها هدایت می‌شود و برخی نیز در داخل کشور در همین مسیر حرکت می‌کنند.
وی افزود: انتشار اخبار و ادعاهایی درباره حضور چین در خلیج فارس یا واگذاری جزایر ایرانی به این کشور، موجب شکل‌گیری نگرانی در افکار عمومی می‌شود و بر نگاه جامعه به روابط دو کشور تأثیر می‌گذارد.
رئیس انجمن دوستی ایران و چین، ضعف شناخت برخی مسئولان و نخبگان از پیشرفت‌های این کشور را مانع دیگری دانست و تصریح کرد: بسیاری از مسئولان ما شناخت دقیقی از توانمندی‌های چین ندارند و زمانی که از نزدیک با پیشرفت‌های علمی، صنعتی و اقتصادی این کشور آشنا می‌شوند، دیدگاه آنان تغییر می‌کند.
سفیر اسبق ایران در چین با یادآوری دوران مأموریت خود در این کشور گفت: چینی‌ها از حدود چهار دهه پیش برای تبدیل‌شدن به قدرت اول اقتصادی جهان برنامه‌ریزی کرده بودند و امروز نیز با اتکا به ساختار مدیریتی منسجم و برنامه‌ریزی بلندمدت، در همین مسیر حرکت می‌کنند.
همکاری با چین باید به یک انتخاب راهبردی تبدیل شود
بروجردی با تأکید بر پیشینه تاریخی روابط دوستانه ایران و چین خاطرنشان کرد: در طول قرن‌ها روابط دو کشور، سابقه‌ای از تقابل استعماری میان ایران و چین وجود نداشته و جاده ابریشم و مناسبات گسترده فرهنگی و تجاری، نشان‌دهنده ظرفیت تاریخی همکاری میان دو ملت است.
وی با اشاره به توانمندی‌های اقتصادی و فناورانه چین افزود: امروز بسیاری از نیازهای کشور، به‌ویژه در حوزه فناوری‌های نوین، انتقال فناوری و سرمایه‌گذاری، می‌تواند از طریق همکاری با چین تأمین شود.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی با اشاره به سند همکاری جامع ۲۵ ساله ایران و چین گفت: این سند در حوزه‌های اقتصادی، فرهنگی، امنیتی و نظامی، نقشه راهی بلندمدت در اختیار دو کشور قرار داده است؛ اما آنچه اهمیت دارد، تبدیل این ظرفیت به اقدامات اجرایی و تصمیم‌گیری جدی در سطح دولت‌هاست.
بروجردی تأکید کرد: «انتخاب همکاری با چین باید یک انتخاب راهبردی باشد. اگر دولت‌ها اراده لازم برای اجرای این سیاست را نداشته باشند، طبیعی است که در عرصه عمل با مشکل مواجه خواهیم شد.»
انتقاد از نپیوستن ایران به سامانه پرداخت بین‌بانکی چین
رئیس انجمن دوستی ایران و چین با اشاره به ظرفیت سامانه پرداخت بین‌بانکی فرامرزی چین موسوم به CIPS اظهار داشت: این سامانه می‌تواند یکی از ابزارهای تسهیل مبادلات مالی بین‌المللی باشد و با وجود پیوستن شمار زیادی از کشورها به آن، ایران هنوز از این ظرفیت استفاده نکرده است.
وی افزود: در گفت‌وگو با برخی مسئولان اقتصادی کشور، عنوان می‌شود که طرف چینی امکان پیوستن ایران را فراهم نکرده است؛ در حالی که بر اساس اطلاعات من، چین از ابتدا پیشنهاد همکاری در این زمینه را به ایران ارائه کرده بود.
بروجردی تأکید کرد: برای توسعه مبادلات تجاری و مالی، وجود سازوکارهای بانکی کارآمد ضروری است و باید موانع استفاده از ظرفیت‌های موجود با جدیت بررسی و برطرف شود.
فرصت تأمین مالی بیش از ۵۰ میلیارد یورویی برای راه‌آهن سریع‌السیر از دست رفت
نماینده مردم لارستان، خنج، گراش، اوز و جویم در بخش دیگری از این برنامه، با انتقاد از اجرا نشدن پروژه‌های بزرگ حمل‌ونقل ریلی گفت: یکی از مهم‌ترین فرصت‌های ازدست‌رفته، پیشنهاد چین برای تأمین مالی خطوط قطار سریع‌السیر در ایران بود.
وی توضیح داد: طرف چینی آمادگی داشت بیش از ۵۰ میلیارد یورو اعتبار برای اجرای پروژه‌هایی از جمله قطار سریع‌السیر تهران ـ مشهد و تهران ـ تبریز اختصاص دهد و بازپرداخت آن نیز با یک سال تنفس، به‌صورت نقدی یا از طریق نفت انجام شود؛ اما متأسفانه این پیشنهاد مورد پذیرش قرار نگرفت.
بروجردی با اشاره به پیگیری‌های خود برای تحقق این پروژه افزود: در این زمینه با همکاری رئیس وقت کمیسیون عمران مجلس، مذاکرات و پیگیری‌های متعددی انجام دادیم، اما با وجود آمادگی طرف چینی، توافق به مرحله اجرا نرسید.
وی با بیان اینکه چین در توسعه شبکه قطارهای سریع‌السیر از کشورهای پیشرو جهان است، اظهار داشت: این کشور حدود ۵۰ هزار کیلومتر خطوط ریلی سریع‌السیر ایجاد کرده و فناوری قطارهای با سرعت بسیار بالا را توسعه داده است؛ در حالی که ما همچنان از ظرفیت این فناوری برای ایجاد تحول در حمل‌ونقل کشور استفاده نکرده‌ایم.
بروجردی با اشاره به مکاتبه یکی از اعضای ارشد هیئت چینی با وی گفت: طرف چینی از به نتیجه نرسیدن مذاکرات ابراز تعجب کرده و تأکید داشته است که چنین اعتباراتی را برای کشورهای دوست اختصاص می‌دهد.
از نیروگاه‌های هسته‌ای تا پروژه‌های سدسازی؛ نمونه‌هایی از همکاری‌های محقق‌نشده
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در ادامه به نمونه‌های دیگری از فرصت‌های همکاری با چین اشاره کرد و گفت: در گذشته توافقی برای احداث دو نیروگاه هسته‌ای ۳۰۰ مگاواتی در دارخوین خوزستان با مشارکت چین صورت گرفته بود، اما این قرارداد با طرح برخی نگرانی‌ها و مخالفت‌ها از سوی ایران لغو شد.
وی همچنین با یادآوری تجربه همکاری ایران و چین در توسعه متروی تهران اظهار داشت: در دوران جنگ تحمیلی، با توجه به محدودیت منابع مالی کشور، مذاکراتی برای تأمین تجهیزات مترو از چین انجام شد و طرف چینی نیز با تأمین مالی پروژه موافقت کرد.
بروجردی افزود: در حوزه سدسازی نیز پروژه‌های متعددی از جمله کرخه، کارون و مارون برای همکاری با طرف چینی مطرح شد که در برخی موارد پس از انجام مطالعات اولیه، تصمیم به اجرای داخلی پروژه‌ها گرفته شد.
وی با اشاره به مطالعات انجام‌شده درباره سد کرخه صفر گفت: شرکت مهاب قدس با همکاری طرف چینی چند سال روی مطالعات این پروژه فعالیت کرد و در نهایت اجرای آن با مشارکت مجموعه‌های داخلی دنبال شد.
رئیس انجمن دوستی ایران و چین تأکید کرد: تکرار چنین تجربه‌هایی موجب شده است طرف چینی به این برداشت برسد که ایران هنوز تصمیمی جدی و بلندمدت برای گسترش همکاری‌های راهبردی اتخاذ نکرده است.
شورای عالی امنیت ملی برای توسعه همکاری‌های راهبردی با چین تصمیم‌گیری کند
بروجردی با تأکید بر ضرورت هماهنگی نهادهای تصمیم‌گیر کشور اظهار داشت: زمانی که ما به سرمایه‌گذاری، انتقال فناوری و توسعه زیرساخت‌ها نیاز داریم، باید برای استفاده از ظرفیت کشورهای دارای توانمندی، تصمیمی روشن و عملیاتی اتخاذ کنیم.
وی افزود: شورای عالی امنیت ملی باید در این زمینه تصمیمات جدی اتخاذ کند تا همکاری‌های ایران و چین از سطح توافقات و مذاکرات فراتر رفته و به پروژه‌های ملموس و اثرگذار در زندگی مردم تبدیل شود.
هوش مصنوعی و قطار سریع‌السیر در اولویت همکاری‌های آینده قرار گیرد
نماینده مردم لارستان، خنج، گراش، اوز و جویم در مجلس شورای اسلامی در جمع‌بندی سخنان خود، اجرای طرح‌های برزمین‌مانده را از اولویت‌های توسعه همکاری با چین دانست و گفت: دیر یا زود باید تحول جدی در صنعت ریلی کشور ایجاد کنیم و فناوری قطارهای سریع‌السیر را به ایران بیاوریم. چینی‌ها امروز نیز برای همکاری در این زمینه آمادگی دارند و آنچه ضرورت دارد، تصمیم‌گیری در داخل کشور است.
وی با اشاره به پیشرفت‌های چین در حوزه هوش مصنوعی افزود: هوش مصنوعی یکی از مهم‌ترین فناوری‌های نوین جهان است و چین در این عرصه به پیشرفت‌های قابل‌توجهی دست یافته است. ایران باید از ظرفیت همکاری علمی و فناورانه با این کشور بهره بگیرد.
بروجردی همچنین به پروژه آزادراه تهران ـ شمال اشاره کرد و گفت: در بخش‌هایی از این پروژه، اجرای تونل‌ها در ارتفاعات بالا به تجهیزات و فناوری‌های پیشرفته نیاز دارد و طرف چینی برای تأمین مالی و اجرای بخش‌هایی از آن اعلام آمادگی کرده است.
وی با تأکید بر ضرورت جبران عقب‌ماندگی‌های زیرساختی کشور خاطرنشان کرد: باید مجموعه‌ای از پروژه‌های محوری و مورد نیاز جامعه، از حمل‌ونقل ریلی و زیرساخت‌های ارتباطی تا فناوری‌های نوین، در اولویت همکاری‌های مشترک قرار گیرد.
ظرفیت گسترش همکاری‌های دفاعی و امنیتی ایران و چین
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در بخش پایانی سخنان خود، به ظرفیت‌های همکاری دفاعی و امنیتی دو کشور نیز اشاره کرد و گفت: ارائه ماکت جنگنده پیشرفته J-۲۰ از سوی وابسته نظامی چین به وزیر وقت دفاع ایران را می‌توان نشانه‌ای از تمایل طرف چینی برای گسترش تعاملات در این حوزه دانست.
بروجردی در پایان با تأکید بر ضرورت اتخاذ رویکردی منسجم در روابط خارجی کشور تصریح کرد: «ما در هر صورت عقب‌ماندگی‌هایمان را باید جبران کنیم» و برای این منظور باید از فرصت‌های همکاری با چین در عرصه‌های اقتصادی، صنعتی، فناورانه و زیرساختی به شکل جدی استفاده شود.
